Cuốn sách: Bác Hồ với mọi miền đất nước

Nội dung cuốn sách bao gồm các bài viết sâu sắc và hóm hỉnh về những giai thoại bên kia chiến tuyến có ở phần 1 của cuốn sách; những tấm gương điển hình của quân và dân ta như Anh hùng liệt sỹ Bế Văn Đàn, Anh hùng liệt sỹ Phan Đình Giót, Anh hùng Phùng Văn Khầu, người dũng sỹ đâm lê Hoàng Văn Nô… và nhiều tấm gương anh hùng liệt sỹ khác đại diện cho những con người làm nên lịch sử ngày 07/5/1954 - một chiến thắng được ví như Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa lừng lẫy. Ở phần 3 và 4 của cuốn sách đề cập đến những bài báo của ta và nước Pháp bình luận về chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và đầy đủ về Điện Biên Phủ.

Cuốn sách được viết theo thể loại truyện ký gồm hai phần: Phần I: Đài hoa tím Phần II: Vĩ thanh. Ở phần đầu “Đài hoa tím”, tác giả dựa trên một câu chuyện có thật về mười cô gái ở tiểu đội 4 đại đội 552 tổng đội 55. Dưới ngòi bút chân thực, giản dị của Nghiêm Văn Tân, hình ảnh 10 cô gái hiện lên xúc động với những bức chân dung mang mỗi người một vẻ: Tần, Cúc, Nhỏ, Xuân, Hà, Hường, Hợi, Rạng, Xuân, Xanh. Các chị mỗi người một tính cách, một hoàn cảnh khác nhau nhưng tất cả chung một chiến hào, chung một lí tưởng, chung một ý chí đó là chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để dành lấy nền tự do độc lập cho dân tộc. Khép lại “ Đài hoa tím”, Nghiêm Văn Tân đưa chúng ta đến với phần 2 có tên gọi “ Vĩ thanh”, gồm có hai chương Đêm và Ngày. Đêm tác giả kể chuyện chính mình đi tìm lại cuộc đời các cô, lặn lội bao nhiêu lần, vất vả ra sao, đã hoàn thành tác phẩm như thế nào và tại sao tác giả lại chọn đề tài “10 cô gái Ngã Ba Đồng Lộc” một đề tài quá khó đối với một chàng trai Hà Nội. Chính vì vậy mà tác phẩm đã toát lên một tấm lòng biết ơn vô bờ bến của nhân dân ta đối với những người đã ngã xuống trên chiến trường này.

Người Việt Nam từ bao đời nay không ai là không biết về sự tích bánh chưng, bánh dày. Sự tích bánh chưng bánh dày tượng trưng cho quan niệm về vũ trụ của người Việt Nam ta thời xưa, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của cây lúa và thiên nhiên trong nền văn hoá lúa nước. Sự tích trên muốn nhắc nhở con cháu về truyền thống hiếu kính; lời giải thích ý nghĩa cũng như nguồn cội của của bánh chưng, bánh dày là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của dân tộc. Bên cạnh đó, bánh chưng, bánh dày còn mang những ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh. Theo dân gian, bánh chưng hình vuông, có góc cạnh, hình khối cụ thể thuộc âm, tượng trưng cho đất. Bánh dày hình tròn không có góc cạnh, hình khối cụ thể thuộc dương, tượng trưng cho trời nên phải màu trắng, không nhân vị. Còn theo tín ngưỡng phồn thực dân gian thì bánh chưng, bánh dầy còn mang ý nghĩa của sự sinh sôi, nảy nở. Bánh chưng âm dành cho mẹ, bánh dầy dương dành cho cha. Trên mâm lễ dâng cúng ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, bánh chưng biểu tượng cho cha Rồng, bánh dày biểu tượng cho mẹ Tiên, mà theo truyền thuyết, đó là khởi thủy cho cộng đồng dân tộc Lạc Việt sau này. Nếu như trước kia, bánh chưng, bánh dày chỉ được gói, được làm trong những dịp lễ Tết, vào ngày Giỗ Tổ hay khi gia đình có cỗ lớn, thì bây giờ, ở nhiều nơi, nhất là ở những đô thị hiện đại, bánh chưng, bánh dày đã trở thành một thứ hàng quà, được bán hàng ngày phục vụ nhu cầu ẩm thực của người dân. Nó được coi như một loại bánh để ăn chơi, có khi là ăn quà sáng, quà chiều, có khi là món ăn dùng trong những dịp cưới xin, giỗ chạp.

Lật từng trang sách người đọc sẽ được đến với rất nhiều câu chuyện, mỗi câu chuyện được gắn với một nhân vật, một tấm gương chiến đấu dũng cảm được tác giả viết lên với niềm trân trọng, sự cảm động và lòng tự hào rất đáng để chúng ta học tập và noi theo như: anh Kim Đồng đã không ngại nguy hiểm nhiều lần chuyển thư từ, đưa đường cho cán bộ cách mạng lọt qua sự bao vây, canh gác của địch qua câu chuyện “Kim Đồng - Người đội viên dũng cảm” trang 96. Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng trang 103. Nguyễn Văn Trỗi - quyết tâm chiến đấu đến hơi thở cuối cùng,....Còn rất nhiều các tấm gương anh dũng quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh khác được tác giả biên soạn giới thiệu qua 32 câu chuyện trong cuốn “ Kể chuyện gương dũng cảm”. Mỗi nhân vật có một cách thể hiện lòng dũng cảm trong các hoàn cảnh vô cùng khó khăn khốc liệt khác nhau nhưng họ đều có chung một ý chí, một mục đích “Không bao giờ khuất phục trước kẻ thù”.

Ai trong quãng đời học sinh cũng có cho mình một thầy, cô giáo mà mình yêu quý, cuốn sách “Chuyện về thầy cô và bạn bè” bao gồm 41 câu chuyện, đó là những tâm sự thắp sáng ký ức sống động, đẹp đẽ về những người thầy, người cô của riêng mỗi chúng ta như: Lời thầy dạy, Lớp học về lòng trắc ẩn, Bài học của thầy Mỹ thuật, Đôi tay cô…Câu chuyện Xin cô tha lỗi: "Tôi chỉ có một người mà tôi kính trọng, là cô. Tôi quyết tâm một ngày nào đó, khi thành đạt trở về sẽ quỳ xin lỗi cô, để nói với cô rằng thằng học trò mà cô đã đến nhà nó không biết bao nhiêu lần, phải bảo lãnh với nhà trường để nó khỏi bị kỷ luật vì hành động vô lễ, cái thằng đã ngồi suốt từ chiều đến mười giờ đêm ở nhà cô để cô khảo bài cho nó,... Tôi đã đi hết con đường cô mong đợi. Tôi có gần như nhiều thứ trong đời, nhưng mãi mãi lời xin lỗi cô tôi không bao giờ nói được... Cô đã không chờ đợi được đến khi tôi có thể nói lời xin lỗi. Mãi mãi cho đến hết cuộc đời này, tôi vẫn không bao giờ còn có cơ hội xin cô tha lỗi! Cô giáo tôi đã đi mãi, rất xa."